ديگر فنون فلسفه سخن كرده بود از تكلف مصون ميماند كه كالايى مناسب رشتهء خود آورده بود . ولى كمتر كسى اندازهء گليم خود داند و عيب خويش شناسد . عبد الله ابن مقفع گفته هر كس كتابى تأليف كند بمعرض ديد كسان باشد ، اگر نكو كرده تمجيدش كنند و اگر بد آورده عيبش گويند . ابو الحسن على بن حسين بن على مسعودى گويد : در اينجا فقط كتابهاى خبر و تاريخ و سرگذشت و حوادث را كه مؤلفان و مصنفانش مشهور و معروفند ياد كرديم و از تواريخ اهل حديث كه از معرفت رجال دوران و طبقات محدثان سخن دارد چيزى نگفتيم كه اين گونه كتابها بيشتر از آنست كه در اين كتاب ياد توانيم كرد ولى نام محدثان و ناقلان سيرت و احاديث و طبقات اهل علم را از دوران صحابه و دوران بعد كه تابعان بوده‌اند با اقسام گوناگون مردم هر دوران كه عقايد مختلف داشته‌اند از فقيهان بلاد ديگر اهل آراء و فرقه‌ها و مذهبها تا بسال سيصد و سى و دو در كتاب اخبار الزمان و كتاب اوسط آورده‌ايم . و اين كتاب را كه از نخبه مؤلفات سابق ما مندرجات گرانقدر و مطالب معتبر دارد مروج الذهب و معادن الجوهر ناميدم و آن را هديهء بزرگان ملوك و اهل درايت كردم كه از اخبار روزگاران سلف نكاتى ضمن آن آورده‌ام كه مورد حاجت است و نفوس بدانستن آن راغب است و هم آن را نمونه‌اى از مطالب كتابهاى سلف خود كرده‌ام كه معرفت آن زينت افزاى اديب خردمند است و از تغافل آن معذور نيست و در اين كتاب همه علوم و همه فنون تاريخ و رشته‌هاى حوادث را بتفصيل آورده يا با جمال گفته يا به صورتى اشاره كرده يا به تلويح در عبارتى گنجانيده‌ايم . و هر كه چيزى از معانى آن را تحريف كند يا قسمتى از آن را تغيير دهد يا نكته‌اى از آن را محو كند يا چيزى از توضيحات آن را مشتبه يا دگرگون يا واژگون يا تباه يا مختصر كند يا به ديگرى نسبت دهد يا بيفزايد از هر ملت و فرقه باشد غضب و انتقام و بلاياى سخت خدا چنان بر او فرود آيد كه صبرش ناچيز و فكرش